Europese Literatuurprijs 2024
ProductieEen ode aan de Europese literatuur en de Nederlandse vertalingen met Nobelprijswinnaar Olga Tokarczuk en Karol Lesman.
Op 2 november 2024 namen de Poolse schrijver en Nobelprijswinnaar Olga Tokarczuk en vertaler Karol Lesman de Europese Literatuurprijs 2024 in ontvangst voor de roman ‘Empusion’ (uitgeverij de Geus). Zij kregen de prijs uit handen van Romkje de Bildt, directeur-bestuurder van het Nederlands Letterenfonds, in het Kunstmuseum Den Haag, tijdens festival Crossing Border. Na afloop is de prijsuitreiking feestelijk afgesloten in een prachtige bovenzaal in Café Bistro Jules in Den Haag met een select gezelschap bestaande uit een aantal belangrijke spelers uit het literaire veld en de Poolse ambassadeur Margareta Kassangana.
De avond ervoor op vrijdag 1 november 2024 organiseerde SPUI25 een dialoog over de staat van de Europese literatuur en de vertalingen in de Oude Lutherse kerk, onder leiding van Margot Dijkgraaf. Olga Tokarczuk en Karol Lesman waren ook hier de hoofdrolspelers.
Smeedwerk was operationeel ondersteunend aan het Nederlands Letterenfonds en zorgde achter de schermen voor het draaiboek, het transport van de sprekers, de briefings van onder meer de sprekers, de catering (zoals het restaurant) en maakte de praktische afspraken met de organiserende partijen Crossing Border en SPUI25.
Olga Tokarczuk wordt beschouwd als de belangrijkste Poolse auteur van haar generatie. In 2018 ontving ze de Nobelprijs voor Literatuur, nadat ze eerder al de Man Booker International Prize (in 2008) en Polen’s meest prestigieuze literaire prijs, de Nike-prijs (in 2015), had gewonnen. Naast De Empusium zijn de volgende boeken van haar in Nederlandse vertaling verschenen: Bieguni (De rustelozen), Księgi Jakubowe (Het boeken van Jakub), Prawiek i inne czasy (Oer en andere tijden), Prowadź swój pług przez kości umarłych (Jaag je ploeg over de botten van de doden) en Czuły narrator (De tedere verteller).
Fragmenten uit de dankwoorden
‘The book that you have rewarded with this wonderful prize is a voice in this continual dialogue that is the beating heart of culture in general,’ liet schrijver en Nobelprijswinnaar Olga Tokarczuk weten in haar dankwoord. ‘But we cannot think of culture as nothing but a store, because above all it is a conversation, a series of questions and answers, an interpretation, and also an act of defiance against the obstinacy of the authorities.’
Vertaler Karol Lesman noemde in zijn dankwoord het motto Verto ergo sum – ik vertaal dus ik besta. ‘Deze bestaansgrond heb ik in belangrijke mate te danken aan mijn en tegelijk Olga’s favoriete boek uit de Poolse literatuur De pop van Bolesław Prus,’ liet Lesman weten. ‘Toen ik deze roman zo’n vijftig jaar geleden voor het eerst las, wist ik wat ik zou worden: vertaler, want ik wilde dat iedere Nederlandstalige lezer deze schitterende negentiende-eeuwse roman in zijn of haar moedertaal zou kunnen lezen.’
Prijzengeld auteur en vertaler voor het eerst gelijk
‘De geschiedenis van de Europese literatuur laat zien dat de grenzen tussen talen niet hermetisch zijn afgesloten: Willem Frederik Hermans is schatplichtig aan Kafka, die op zijn beurt weer sterk beïnvloed werd door Flaubert, en de roman Empusion zou er niet zijn geweest zonder een Poolse vertaling van Der Zauberberg,’ aldus Romkje de Bildt. ‘Voor deze uitwisselingen hebben we niet alleen uitstekende literatuur nodig, maar ook uitstekende vertalingen. Het Nederlands Letterenfonds wil dan ook een omgeving creëren waarin literair vertalen wordt gewaardeerd door professionals en lezers.’
Jury
Je jury bestaat uit voorzitter Niña Weijers, Ronnie Terpstra (boekhandel Van der Velde), Astrid Bamberg (boekhandel Hijman Ongerijmd), auteur en recensent Ilse Josepha Lazaroms en Karina van Santen, de vertaler van het winnende boek van vorig jaar.
Europese Literatuurprijs
De Europese Literatuurprijs bekroont de beste hedendaagse Europese roman die in het voorgaande jaar in Nederlandse vertaling is verschenen. Zowel de schrijver als de vertaler van de winnende roman worden geëerd en ontvangen ieder € 10.000 aan prijzengeld. De Europese Literatuurprijs wordt dit jaar voor de 14e keer uitgereikt. Vorig jaar ging de Europese Literatuurprijs naar Kassa 19 van Claire-Louise Bennett, vertaald door Karina van Santen en Martine Vosmaer.
De Europese Literatuurprijs is een initiatief van het Nederlands Letterenfonds, academisch-cultureel podium SPUI25, weekblad De Groene Amsterdammer en Athenaeum Boekhandel. De prijs wordt financieel mogelijk gemaakt door het Lira Fonds, De Lancey & De La Hanty Foundation en het Nederlands Letterenfonds.
Foto’s: Bart Maat.
Cultureel evenement organiseren?
Neem contact op met Smeedwerk via +31 6 126 38 084 of stuur Renée Schmidt een mail.
